Die Hervormer

Wat glo ons? (Waarom het ons belydenisskrifte?)

Op 31 Oktober 1517 het Martin Luther sy 95 stellings teen die kerkdeur in Wittenberg vasgespyker. Dit word algemeen aanvaar dat die optrede van Luther die begin van die Kerkhervorming verteenwoordig, alhoewel daar reeds voor Luther bepaalde kragte in die Europese samelewing aan die werk was wat die Kerkhervorming moontlik gemaak het.

Tydens die Nasionale Sinode van die Nederlandse Hervormde Kerk te Dordrecht (1618/1619) is die Dordtse Leerreëls geformuleer, en dit kan as die afsluiting van die Kerkhervorming beskou word.

Die Kerkhervorming beslaan ’n tydperk van ongeveer 100 jaar (1517-1619). Dit was ’n tyd van radikale en ingrypende verandering op kerklike, sosiopolitieke en ekonomiese gebied. Dit was ook ’n tyd van worsteling om tot ’n regte verstaan van die evangelie van Jesus Christus te kom. Hierdie worsteling om die Skrif en evangelie reg te verstaan, het daartoe aanleiding gegee dat die Reformatoriese kerke in Duitsland, Switserland, Frankryk, Hongarye, Engeland en Nederland talle belydenisskrifte geformuleer en gepubliseer het.

Read more ...

Die Sinode van Dordrecht van 1618-1619 (Deel 5)

In hierdie aflewering word die Dordtse Leerreëls Hoofstuk 2: Die dood van Christus en die verlossing van die mense deur sy dood (artikels 1-9) bespreek.

Hiermee volg die tweede hoofstuk as reaksie van die Sinode teen die dwalinge van die Contra-Remonstrante. God is nie alleen barmhartig nie, maar ook regverdig. Die sonde eis dat die sondaar nie alleen aan tydelike strawwe onderworpe is nie, maar ook aan ewige strawwe na liggaam en siel. Alleen as daar aan die geregtigheid van God voldoen is op juridiese gronde, kan aan die straf ontkom word. Die hoofstuk begin met ’n uiteensetting van die geregtigheid van God.Dit is ook soos gevind word in die Heidelbergse Kategismus (Sondae 4 en 5) waarin die verlossing van die mens begrond word op die geregtigheid van God (artikel 1).

Read more ...

Wat glo ons? (Ek glo ’n heilige, algemene kerk)

Soos in ’n vorige aflewering aangetoon, het dit in die tweede helfte van die vierde eeu na Christus algemene praktyk geword om ’n geloofsartikel oor die kerk by die kerklike belydenisse in te sluit. Die Belydenis van Nicea en die Apostoliese Geloofsbelydenis het albei aan die einde van die vierde eeu ’n artikel oor “die kerk” bygekry. Waarom sou dit so wees?

Eerstens het dit te doen gehad met die vinnige geografiese en numeriese uitbreiding van die kerk na die Edik van Milaan (313 nC) en die beskerming wat die Romeinse keiser die kerk gebied het. Daar was Christelike gemeentes van Indië in die ooste tot Brittanje in die weste, van Ethiopië in die suide tot Germanië in die noorde. Die handhawing van kerklike eenheid in leer en lewe, asook die verband tussen die algemene en plaaslike kerke, het toenemend problematies geword.

Read more ...

Die Sinode van Dordrecht van 1618-1619 (Deel 4)

Daar word nou daartoe oorgegaan om die verskillende dele van die Leerreëls afsonderlik te behandel. In hierdie aflewering word die Dordtse Leerreëls Hoofstuk 1: Goddelike verkiesing en verwerping (artikels 1-18) bespreek.

Reg aan die begin van die Leerreëls (artikel 1) word die sondeval van die mens wat in Adam plaasgevind het (Rom 3: 19, 23; 6: 23), gestel teenoor die liefde van God wat in Christus tot uiting kom as ’n liefde, nie net vir die uitverkorenes nie, maar vir die hele wêreld (Joh 3: 16; 1 Joh 4: 9) (artikel 2). Artikels 1 en 2 is met ’n “maar” verbind, wat beteken dat die tweede voorrang geniet. Dit is opvallend dat die sola fide ook beklemtoon word, en dit beteken dat gelowiges in Christus behou word en nie verlore gaan nie.

Read more ...

Wat glo ons volgens die Apostoliese Geloofsbelydenis?

Die ontstaan van die Apostoliese Geloofsbelydenis (ook genoem die Apostolicum of die Twaalf Artikels) is meer kompleks as die ontstaan van die Belydenis van Nicea waarby ons in ’n vorige aflewering stilgestaan het. Die Twaalf Artikels is seker die bekendste belydenis in die Hervormde Kerk, en word die meeste in die erediens gebruik. In hierdie bydrae sal ek daarna verwys as die Apostolicum.

Die Apostolicum se herkoms is moeiliker om vas te stel omdat dit nooit formeel deur een van die ekumeniese konsilies as belydenis goedgekeur is nie en dus ’n meer “informele” groeiproses deurgegaan het. Dit was vir baie eeue die algemene opvatting dat die belydenis uit die tyd van die apostels dateer of dat die apostels dit self opgestel het. Deesdae is historici eenstemmig daaroor dat die Apostolicum nie deur die twaalf apostels op skrif gestel is nie.

Read more ...