Die Hervormer

God die kwesbare

Kwesbaar. Hierdie is ’n woord wat baie bagasie saamdra. In die wêreld is kwesbaarheid nie noodwendig ’n eienskap wat met ’n sterk karakter vereenselwig word nie. Ons sien kwesbaarheid eerder as ’n swakheid. Dit is ons menslike natuur om kwesbaarheid te weerstaan. Ons wil eerder ons swakhede verberg of voorgee hulle is nie daar nie.

As jy kwesbaar voorkom, sal die wêreld oor jou loop en jou vertrap. Hulle sal vir jou lag. Wat sal gebeur as jy elke aspek van jou lewe sonder terughou wys aan elke persoon wat redelik na aan jou is? As jy jou wense, drome, twyfel, foute, gewoontes, verlange, teleurstellings, passies en leefwyse voor almal openbaar? Absolute eerlikheid lê ons bloot voor mense en maak ons kwesbaar. En ons is bang om kwesbaar te staan, veral voor ons medemens.

Dit wil voorkom of kwesbaarheid twee kante van dieselfde muntstuk is. Aan die een kant is daar gegewe kwesbaarheid en aan die ander kant is daar die keuse om kwesbaar te wees.  In ons wêreld is kwesbare mense en situasies aan die orde van die dag. Die lewe is moeilik. Die lewe is kompleks. Die lewe is onbillik. Ons word uitgelewer aan omstandighede wat ons nie verstaan nie en waaroor ons geen beheer het nie. Dit is deel van ons menslike bestaan en dit is kwesbaarheid wat ons nie kies nie. Sekere realiteite is gelyk aan gegewe kwesbaarheid.  

’n Kwesbare God?
Hoeveel moeiliker is die gedagte van God as kwesbaar dan nie? Dietrich Bonhoeffer het in 1944 die wêreld geskok met sy opmerking dat God swak en magteloos in die wêreld is. As die stelling dan is dat God kwesbaar is, lei dit nie tot die gevolgtrekking dat ons sê God is swak nie?
Die Evangeliese narratiewe bied aan ons ’n siening van God. Die beeld wat ons hier sien, is dié van ’n kwesbare God in liefde en nie ’n God van mag nie. Die beeld wat ons in die narratiewe van Jesus kry, behoort ’n blywende indruk te laat. In Jesus kom God aan die kant van dié wat kwesbaar is.  

God is kwesbaar juis deur sy liefde, ewig maar nie staties nie, en Drie-enig. Brümmer leer ons dat ons God alleenlik ken vanuit ons verhouding met Hom, ’n verhouding wat beter grondslag vind saam met die kwesbare God. In die kwesbaarheid van Jesus Christus sien ons volgens Barth die vaderlike medelye van God, volgens Moltmann die meelewing van God en volgens Berkouwer die medelye en simpatie van God. Die kwesbaarheid van God kom na vore in die interafhanklikheid tussen Vader, Seun en Gees.

Die kerk is bekend met die beeld van Jesus wat sy dissipels se voete was. In die verhaal in Johannes 13: 3 staan daar: Jesus het geweet dat die Vader alles in sy hande gegee het en dat Hy van God gekom het en na God teruggaan. Ons lees verder ...Toe het Hy van die tafel af opgestaan, sy bokleed uitgetrek en ’n handdoek gevat en om Hom vasgemaak. Jesus het die werk van ’n slaaf gedoen en dit was nie ’n daad van swakheid nie, maar van innerlike krag. Hy het gekies om kwesbaar te wees in dié situasie. God wat liefde is, kies dus kwesbaarheid. Hy kies om kwesbaar te wees met sy verhouding tot die wêreld. Jesus weerspieël iets van die kwesbaarheid van God deur sy kwesbaarheid.

Krag in kwesbaarheid
Is daar enigsins krag in kwesbaarheid? Kan ons God se kwesbaarheid met God se mag vergelyk? God is liefde. Hierdie liefde vind sy steun in iets sterker as mag, naamlik in kwesbaarheid. Liefde forseer of dwing nie, liefde gee vryheid. Die positiewe van kwesbaarheid is geleë in die weggee, in die terugstaan. Die verrassende is dat die praktyk van kwesbaarheid werk. Miskien is die geheim van die lewe dat kwesbaarheid dikwels meer effektief as mag is.

Hierdie kwesbaarheid is die ander kant van die muntstuk. Hierdie kwesbaarheid is ’n keuse, dit is nie swakheid nie, juis omdat dit innerlike krag verg. ’n Keuse wat vra dat ons ons eie kwesbaarheid sal ontdek en onsself sal oopstel vir ’n verhouding met ander. Om eerlik te wees en te sê ek gee my hart vir jou. Jy kan dit breek, jy kan dit vertrap, maar soos God elke dag kwesbaar voor my staan en vra hoe ek vandag gaan leef, so moet ek ook myself gee vir my medemens. Dis dalk wat ons nodig het: mense wat bely dat dit nie meer oor myself gaan nie, maar oor my medemens. Mense wat nie hul kwesbaarheid vrees nie, maar dit omhels.

’n Kwesbare kerk
Wat is die weg van ’n kwesbare kerk? Wat kom wys ’n kwesbare God ons van menswees? Kwesbaarheid; broosheid; gebrokenheid; wondbaarheid. Vanaf hierdie kwesbare God wat in essensie die kwesbaarheid van Christus is en wie se missie na die wêreld ophoop in die kwesbaarheid van die kruis, ontvang die kerk haar essensie, identiteit en missie. Die taak van ’n kwesbare kerk is om kwesbaarheid in die samelewing te identifiseer en dit die agenda van die kerk te laat bepaal. Die kwesbare kerk het ’n drievoudige roeping in terme van kwesbaarheid, nederigheid en diensbaarheid. Die kerk moet getuig van ons kwesbare God in leer, woord en daad. En mag die kerk vind dat in hierdie kwesbaarheid ’n nuwe tipe vryheid ontdek word wat vir ons en die wêreld nuwe deure na God en na mekaar kan oopsluit.